Boru Çapları ve DN ölçülerinin Dış ve İç Çap Karşılıkları

Kendimde makine mühendisi olduğum için ve bu aralar ihtiyacım olduğu için boru çapları hakkında bir paylaşım yapmak istedim. Ara sıra böyle bilgiler de paylaşacağım ki hem kendim için hem de düzgün bir kaynak olması için paylaşımları mühendislik kategorisi altında paylaşacağım.

Standartlarda belirtilen bu ölçüler diş nedeniyle çok az farklı gelebilir.

Boru Çaplarının Ölçü Tablosu Kullanımı

Bu yazımda çelik borularda boru çaplarının "DN" ölçülerinin gaz diş yani Rp dişlerde inç karşılığını ve bu diş ölçülerinin borunun dış çapında ve iç çapındaki ölçülerinin mm karşılığını paylaşacağım. Öncelikle bilmeyenler olabilir. Burada 1/2" vs. normal inç değil Rp inç oluyor. Yani normalde  1inç 25.4mm karşılık gelirken, Rp inçlere aynı değer karşılık olmuyor.  Rp ölçüler piyada 1 parmak, yarım parmak , 3 çeyrek parmak olarak söylediğimiz ölçüyle aynı ölçüler oluyor.

Bu boru çaplarının ölçüleri ne zaman işe yarar derseniz de özellikle katı model programlarını kullananlar (solid works, catia, solid edge vs.) ile autocad benzeri 2D program kullananlar mm üzerinden çizimlerini yapabilirler. Ayrıca ölçü almak isterseniz de elinizde boru çapları için güzel bir kaynak olacaktır.

Eğer ki boru çapları ölçülerinde yanlışlık olduğunu düşünüyorsanız veya aradığınız boru çapı ölçüsü yoksa yorum kısmından iletişime geçebilirsiniz. Buraya o ölçülerde eklenir. Umarım işinizi görür.

Eğer boru çap ölçüleri dışında PC ihtiyacınız varsa bu yazıyı da okuyunuz: Uzaktan Eğitim ve EBA için Laptop Önerisi: En Ucuzdan 6000 TL’ye Kadar

[caption id="attachment_41240" align="aligncenter" width="1248"]boru çapları DN inç Tablosu - Boru inç tablosu - DN boru ölçüleri - Boru çapları tablosu - DN ölçüleri[/caption]

Siyah Boru Çapları Tablosu / Siyah Boru Nedir ?

Siyah boru, galvaniz kaplı olmayan normal borunun kendi renginde olan borulara siyah boru denir. Bunlara diş açılarak kullanılır. Bu borular yukarıdaki tablo geçerlidir.

Plastik Boru Çapları Tablosu /Plastik Boru Nedir ?

Plastik boru olarak bahsedilen borular 2 tür olabilir. Birisi normal su taşıma amaçlı 100'lük boru vs. diye bahsedilen, çatı oluk suları gibi yerlerde kullanılan borudur. Diğeride az sonra altta bahsedeceğim PPRC borudur.

PPRC Boru Çapları Tablosuz / PPRC Boru Nedir ?

PPRC boru diye bahsedilen aslında doğalgaz borusudur. Isıtılarak ek yapılan bu borular plastik boru, pprc boru olarak anılır. PPRC borunun DN karşılıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

[caption id="attachment_48456" align="aligncenter" width="359"] Demir Boru çapları TABLOSU[/caption]

DN 15 Kaç İnç ?

1/2" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 20 Kaç İnç ?

3/4" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 25 Kaç İnç ?

1" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 32 Kaç İnç ?

1 1/4" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 40 Kaç İnç ?

1 1/2" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 50 Kaç İnç ?

2" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 65 Kaç İnç ?

2 1/2" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 80 Kaç İnç ?

3" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 100 Kaç İnç ?

4" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 125 Kaç İnç ?

5" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 150 Kaç İnç ?

6" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 200 Kaç İnç ?

8" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 300 Kaç İnç ?

12" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 400 Kaç İnç ?

16" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

DN 450 Kaç İnç ?

18" inç ölçüsüne denk gelmektedir.

Eğer dn boru standartları, parmak boru çapları, standart boru çapları hakkında sorularınız olursa lütfen aşağıdaki yorum formundan bana sorabilirsiniz.

 

Boru çapı nedir ve DN (Nominal Diameter) ne anlama gelir?

Boru çapı, bir borunun iç veya dış genişliğini ifade eder. DN (Nominal Diameter), borunun standartlaştırılmış bir ölçüsüdür ve genellikle mm cinsinden belirtilir. DN, borunun fiziksel ölçüsünden ziyade bir sınıflandırma sistemini temsil eder.

DN ölçüsü ile dış çap (OD) arasında nasıl bir ilişki vardır?

DN ölçüsü, dış çapı veya iç çapı kesin olarak belirtmez. Ancak, standart boru serilerinde DN ölçüsü genellikle dış çapla ilişkilendirilir. Örneğin, DN50 için dış çap genellikle 60,3 mm’dir, ancak bu borunun basınç sınıfına ve et kalınlığına bağlı olarak değişebilir.

Boruların iç çapı neden her zaman DN ölçüsüyle aynı değildir?

Borunun iç çapı, et kalınlığına (SCH, Schedule) bağlı olarak değişir. Et kalınlığı arttıkça, aynı dış çapa sahip borunun iç çapı küçülür. Bu nedenle, DN ölçüsü bir referans sistemi olarak kullanılır ancak iç çapı kesin olarak tanımlamaz.

Boru çapları ve DN ölçümleri arasında dönüşüm yapmak için kullanılan bir tablo var mı?

Evet, ANSI/ASME, DIN veya ISO standartlarına uygun dönüşüm tabloları mevcuttur. Bu tablolar, DN ölçüsüne karşılık gelen dış çap (OD), et kalınlığı ve iç çap (ID) bilgilerini içerir.

SCH40 ile SCH80 borular arasında hangi iç çap farkları vardır?

Aynı dış çapa sahip iki boru arasında, SCH40 borular genellikle daha geniş bir iç çapa sahiptir çünkü et kalınlıkları daha incedir. Örneğin, DN50 SCH40 borunun iç çapı yaklaşık 52,5 mm iken, SCH80 borunun iç çapı yaklaşık 47,8 mm’dir.

Su tesisatlarında en sık kullanılan DN ölçüleri nelerdir?

Su tesisatlarında genellikle DN15, DN20 ve DN25 ölçülerindeki borular tercih edilir. Bu ölçüler, evsel kullanım için ideal olan küçük çaplı borulardır.

Sanayi tesislerinde büyük çaplı borular için hangi DN ölçüleri yaygındır?

Sanayi tesislerinde DN100, DN150 ve DN200 gibi büyük çaplı borular yaygındır. Bu borular, yüksek debili akışlar veya büyük çaplı bağlantılar için uygundur.

Plastik boruların çapları DN ölçüleriyle nasıl ilişkilidir?

Plastik borular genellikle dış çap üzerinden sınıflandırılır. DN ölçüleri plastik borular için de kullanılır, ancak borunun iç çapı malzeme kalınlığına bağlı olarak değişir.

54 Yorum

Ekin9 Ocak 2016

bloğunuzu yeni keşfettim hocam tek kelimeyle harikasınız

Emir Taşcıoğlu13 Temmuz 2016

Sanırım mm satırları bir yukarı kaymış...

veli tombul23 Ağustos 2016

piyasada 63 lük diye satılan 8 atülük plastik kangal borunun dış çapı 60.3 mm gelirken iç çapı 57 mm geliyor. 63lük metal borunun ise dış çapı 60.1mm gelirken iç çapı58mm geliyor bunu nasıl izah edebiliriz

Ahmet Orhan24 Ağustos 2016

Genelde bunlar standart ama maalesef piyasalar kendi kendine standart uygulamış gibi oluyor. Standart olmayan civataları standart civatadan keserek o ölçüde civata var diye yazanlar oluyor :)

Tecelli8 Kasım 2016

Ic capi 8.2 dis capi 30 milim gelen celik boru varmi

Emre21 Şubat 2017

Ahmetcim tam aradığım paylaşım işime yaradı eline sağlık :)
Selamlar
Emre Özbek

Ahmet Orhan21 Şubat 2017

Ne demek Emre. Yardımcı oluruz :)

EMRE29 Kasım 2017

DN80-DN50-DN40 METRE FİYATLARI NEKADAR KDV DAHİL

Ahmet Orhan29 Kasım 2017

Emre Bey boru satışımız yoktur.

Orhan26 Şubat 2018

Bazı sitelerde 1 inch 2,54 cm olarak yazıyor fakat tablolarda 33,4 cm yazıyor. Kaç inchten sonra tablo 2,54 carpanina dönüyor.

Ahmet Orhan26 Şubat 2018

Orhan Bey, bahsettiğiniz 2.54 cm olayı normal uzunlukta geçerli 1 inch'dir. Borulardaki inch ölçüsü farklıdır. Dişli borulardaki inch ölçüsü tabloda vermiş olduğum ölçülerdir.

ahmet gök11 Nisan 2018

ustam plastik boru ek parçalarında dıştan 3/4 dişli nipelin dn karşılığı nedir acaba .25 Mİ 20 Mİ NEDİR ona göre damlama sulama borularında kullanacam.

Ahmet Orhan11 Nisan 2018

Ahmet Bey,

DN20 olması gerekmektedir.

Recep Koçak12 Temmuz 2018

Ahmet bey kardeşim..bir is basvurusu esnasinda 3/4" mi büyük 5/4" gibi bir soru geldi..3/4 "i biliyoruz zaten ama 5/4" ne abi ya böyle bir çap varmıdır acaba..??varsa hangisi büyüktür..cahilligimi bagislayin lütfen...

Ahmet Orhan15 Temmuz 2018

5/4 sanırım 1 1/4 yani bir çeyrek borudan bahsediyor olabilirler. Bu şekilde ise 5/4, 3/4'den büyük çaplı olmuş oluyor.

Xyz1 Kasım 2019

Merhaba şimdi diyelim ki dn 25 lik bir vana var buna kaçlık metal boru gerekir ?

Ahmet Orhan1 Kasım 2019

Melih bey,

Dn25 lik vana için 1” boru uygundur. Dn25’e denk gelmektedir.

sümeyye1 Kasım 2019

çapı 127mm gelen boru dn standartlaındaki karşılığı nedir?

Ahmet Orhan1 Kasım 2019

5" boru olması lazım, kalınlığına bağlı olarak düşünüyorum. Sanırım ölçtüğünüz yer iç çap

Adem16 Aralık 2019

İy günler aynı şekilde liper ölçülerini verirseniz sevinirim teşekkürler

Ahmet Orhan19 Aralık 2019

Liper ölçü dediğiniz şey ne oluyor bilgim yok maalesef.

Tarık Topçu2 Mayıs 2020

Merhaba. Çok iyi bir çalışma olmuş.sormak istediğim bir konu var. 1 tonluk su deposu çıkışında diş bulunuyor kumaşım yoktu metre ile ölçü almaya çalıştım,60mm.geliyor yaklaşık bu 2" parmak mıdır? Buraya bir özel kapak alıp ölçüyü düşürerek musluk takılacak

Teşekkür ederim...

Ahmet Orhan3 Mayıs 2020

Merhaba Tarık Bey. Ölçünüz 2' ölçüsüne yakın olduğu için doğrudur. Ama 1 tonluk su deposu için normal bir ölçü diyebilirim. Buraya kapak yerine redüksiyon ile çözebilirsiniz. 2' x 1/2' redüksiyon diye aratırsanız olur. Piyasada 2 parmak'dan işte musluk ölçünüz neyse ben 1/2' yazdım ( buna da yarım parmak derler) şeklinde söylerseniz hırdavatçı verecektir. Siz çıkışın resmini çekip gidin ne olur ne olmaz. Eğer çıkıştaki borunun dışına diş açıldıysa onlar içinde hazır ürünler görmüştüm sanki ama nasıl tarif edilir bilmiyorum.

Sami31 Mayıs 2020

Bu incleri parmak olarak nasıl tanimlarız.Mesela 2 1/4 2 parmak mı diycez?

Ahmet Orhan1 Haziran 2020

Hayır onları 2 çeyrek dersiniz.

Mesut SAĞLAM30 Haziran 2020

eve su basınç regülatörü alacağım dn 15 mi dn 20 mi alacağım nasıl anlarım. Borunun dış çapına göre ölçümü nasıl yapabilirim

Ahmet Orhan2 Temmuz 2020

Dış çapta yaklaşık ölçü olarak yardımcı olabilir. borunun dış çapını kumpas ile yoksa metre ile yaklaşık ölçebilirsiniz.

Sertan28 Ağustos 2020

Merhaba, benim elimde m20 gijon var bunu için hangi ölçüde dişli flanş almalıyım?

Ahmet Orhan29 Ağustos 2020

Sanırım saplamadan bahsediyorsunuz da dişli flanşı nasıl bağlayacaksınız anlamadım.

Beheşti ŞAHİN30 Eylül 2020

Çok güzel bir yazı. Ancak malesef bu çaplarda bazı durumlar var ki çaplar farklılık göstermekte. Mesela 1" SCH40 doğalgaz borusunun dış çapı DN 25mm olmasına rağmen iç çapı 26,6mm olmaktadır. Aynı şekilde bir polietilen doğalgaz yer altı borusunun da 1" çapı PEØ32 olmasına rağmen iç çapı 26 mm olmaktadır. PPRC plastik su boruları ise çelik borulardan farklı bir sıra ile gitmektedir.

Ahmet Orhan1 Ekim 2020

Beheşti Bey, şöyle durum olabilir. Bu ölçüler aslında daha çok dişe göre verilen ölçüler. Yani 1 inç borunun diş ölçüsü boru dışında 33,2 mm civarı gelir içindeyse 30,29 mm. Et kalınlığından dolayı iç çaplarda farklılık olabilir.

hakan FEYZULLAH15 Nisan 2021

hocam pvc boru ölçüleri lazım bana
yani 100 lük pvc dediğimiz boru kaç inç 50 lik kaç inç 150 lik 125 lik bunlar hakkında bana dönerseniz müteşekkir olurum teşekkürlerimle
hakan feyzullah
kaloriferciyiz.biz@gmail.com

Ahmet Orhan15 Nisan 2021

Merhaba,

100lük boru 4" denk gelmesi gerekmektedir. Normalde DN 100 olarak hesaplanmaktadır.

ali ay19 Ekim 2021

düktil borularına göre kolay tamir kelepçeleri hakkında bilgi verebilirmisniz..hangi çapta kelepçe hangi hangi düktil boruda kullanılabilir*

Tunkay9 Mart 2022

Merhaba, çalıştığım firmada Withworth diş ile Manşon ve Nipel imalatı için Cnc Torna tezgahına görevlendirildim...

1/2 - 3/4 - 1 - 1" 1/2 - 1" 1/4 ve son olarak 2" Malzemelere İç ve dış diş açıyorum...
Genelde malzemeler ürünlere göre değişiyor (Siyah Boru - Krom 304 ve Pirinç/Sarı)...

Satın alma departmanımız da ki yetkiliye örneğin 1" 1/4 Manşon Siyah Boru malzeme talep ettiğimi belirtiyorum...
Gelen boru çapı bahsedilen Withworth Boru Vida Tablosunda ki ölçülerden farklı oluyor ve bu benim kafamı karıştırıyor...

Örnek vermek gerekir ise Dış Çap 42.4mm=1"1/4 'dir.
Boru Et (Cidar kalınlığı) 3.25mm'dir.

Gelen boru ölçüsü 42.2mm Et kalınlığı 4.75mm oluyor...
Bu durum da Manşon mu Nipel mi yapılır tam bilmiyorum aslında Manşon yapılır fakat firma bu gelen Siyah Boru malzemesinden Nipel de yapılmasını istiyor...

Biraz uzun bir yazı oldu kusura bakmayın katkılarınızdan dolayı şimdiden teşekkür ederim ve yayınlarınızın devamını beklerim...

Ahmet Orhan9 Mart 2022

Sorun anladığım kadarıyla farklı ölçülerden şikayetçisiniz. İnternet araştırmalarımda benimde başıma gelen olaydı. Genelde 42.4 veya 42.2 gibi farklı ölçü olabiliyor. Muhtemelen diş açarken üstten yeniyor. 42.4 zaten borunun en dış çapıdır. Yani diş açılmadan önceki halidir. Diş tablolarında ondalık kısımlar genelde aynı olmuyor. Et kalınlığında ise farklı et kalınlıkları olabilir. Boru et kalınlıkları tablosuna baktığım da ise 3.2 et kalınlığı var ama 4.75 göremedim. 4.5 ve 5 var. O aralıkta ara ölçü yok. Bazı ürünlerde standartlarda olmayan et kalınlıklarında profil boru olabiliyor.

Manşon veya nipel yapabilirsiniz. Et kalınlığı fazla olması lazım ki manşon yaptığınızda diş ölçüsünü tutturabilesiniz.

Umarım sorunuza yanıt verebilmişimdir.

Hayrettin Sönmez6 Eylül 2022

İyi günler Ahmet bey,
Benim bahçemde 45 m derinlikte artezyen kuyum var. 2 inç lik boru kullanılmış. 7m lik sarı helezon boru ve klape kullanarak
0.75 kw lık motor ile su alıyorum.
ANCAK, ağustos ayında şu düzeyi 8-,9 m düşüyor ve şu çekemiyorum
Bu boruya 50mm çaplı dalgıç motor sığar mı ? Verimli olur mu?
Bilginiz var mı, yardımcı olabilir mısınız?
Teşekkür ederim.

Ahmet Orhan7 Eylül 2022

Hayrettin Bey merhaba, maalesef pompalar konusunda bilgim yok.

Murat Yalçın10 Kasım 2022

Selamün aleyküm bende normalde çok basit olabilecek ama bilmediğim bir kaç ufak soru sormak isterim. İç çaptan çevre hesaplarken et kalınlığı nasıl etki ediyor. İç çap ölçerken et kalınlığı büyüdükçe çevrede büyüyor bunun formülü nedir

Ahmet Orhan16 Kasım 2022

Soruyu tam anlamadım ama normal çevre formülündeki 2*pi*r formülü ile çevre hesaplıyorsunuz buradaki bağlayıcı "r" oluyor. Yani et kalınlığı arttıkça iç çap azalması lazım.

Asim Esen15 Kasım 2022

Ahmet Bey,

Bir bina giriş su filtresi sipariş etmek istiyorum. Giris ve çıkış borusunun diş capı 32.5-33 mm, yani 1 1/4 inch. Fakat, sucular bunun 1-inch olduğunu iddia ediyor. Hangisi doğru?

Ahmet Orhan16 Kasım 2022

Asim Bey, aynen 1 inç oluyor. Tabloda da gördüğünüz gibi 1 inç'e denk geliyor. 1 1/4 olması için 40-41 mm gelmesi lazım.

Mustafa20 Aralık 2022

Etken çap ne oluyor? Bu terim ile ilk kez karşılaştım. Araştırdığımda da bulamadım

Ahmet Orhan20 Aralık 2022

Nominal çap diye de geçer. Dişli bir sistemde diş üstü diş dibi çap vardır. Bunlar farklı olacağı için bunların ortası gibi etken çap diye geçer.

ERTUNÇ4 Şubat 2023

Hocam merhaba 3 çeyrek boru kaç mm demek oluyor, teşekkürler

Ahmet Orhan7 Şubat 2023

3 çeyrek diye bahsedilen 3/4" demektir.

Yaşar Ali SATIR31 Mart 2023

Arkadaşlar demir borularda bütün ölçüler iç çapa göre alınır yani 1" boru iç çapı 25.4 mm dir bu borunun basınc sınıfına gore değişmez ancak dış kalınlığı artar ve 3/4" demek bir bütünü 4 eşit parçaya bölüyor bir parçasını atıyor 3 parçasını alıyorsunuz yani 2.54 bir inç bölü dört eşittir 0.635x3 bu size 3/4" demir borunun iç çapını verir

mert8 Ağustos 2023

Hocam merhaba, 11/4 çıkışa sahip pompa ve hidraforu p100 40x2.4mm ile birbirine bağlıyorum. Buradan yumuşatma sistemine 1" ve haricen bahçe sulamasına hat alacağım. Depo içinde(ışık, güneş, yosun) pe boru önerilmiyor. Haliyle pprc boru ile sıva üstü döşeme yapacağım.

Pompa debisi 5.4m3/s
yumuşatma 5m3/s

40x2.4mm pe borudan 40x6.7 pp ye geçiş yapınca 35.2 olan iç çap 26.6 ya düşmekte. Sonrasında yumuşatma için 32x5.4(21.2mm) hat alıp tekrar PE32x2mm(28mm) boruya çıkıyorum ve hat 2 eve gidiyor.

Benim merak ettiğim böyle bir uygulamada debi sorunu yaşar mıyım? PP boruyu bir boy büyük kullan diyebilirsin ancak 1" girişi olan yumuşatma sisteminden 40mm Pp boru geçirdiğim de 40x1" iç dişli bulunmuyor 40x11/4 kullanıp sarı redüksiyon ile 11/4"x1" düşürmem gerek. Oysa 32x3/4 yada 32x1/2 iç dişliler mevcut ancak 40x1" iç dişli yok. Hem sarf malzeme artıyor hem işçilik. İç çaplara takılmadan dış çapa göre uygulamaya devam mi edeyim?

Ahmet Orhan12 Ağustos 2023

Mert Bey öncelikle konu hakkında detaylı bilgiyi tesisatçı birine sormanız da fayda var çünkü oradaki ürünler ile alakalı toplu hesap yapılması lazım. Bunun dışında debi ile kaygılarınız varsa dış çapa göre hesap yapmak yanlış olur. Ayrıca kullandığınız her ek parça debi kaybı oluşturacaktır. Belki de bulamadığınız malzeme önemli ise dışarıda tornocılarda yaptırabilirsiniz.

ALAÇATI TRANSFER19 Ocak 2025

blog güzel açıklayıcı teşekkürler

Mustafa26 Şubat 2025

Hocam. Temel betonun içinde kalacak olan kanalizasyon borusu olarak 150 lik boru almıştım. Usta borunun geniş olması gideri - akışı zorlaştırır. Koku yapar dedi. ideali 100 lük dedi. Bina 5 katlı 5 daireli bir yapı. Siz ne düşünüyorsunuz.